بیش از ۱۲۰ نفر از مدیران کارخانجات تولیدکننده فولاد عضو انجمن تولید‌کنندگان فولاد ایران در حاشیه مراسم مجمع عمومی فوق‌العاده این انجمن، با امضای نامه‌ای ۲۵ راهکار برای خروج صنعت فولاد از رکود و بهبود وضعیت تولید فولاد در کشور پیشنهاد دادند.

تولیدکنندگان فولاد در نامه خود ابتدا با تشریح وضعیت دشوار کنونی صنعت فولاد، و بر شمردن ۶ چالش اصلی این صنعت، خواستار حمایت ویژه دولت از این صنعت مادر برای جلوگیری از تعطیلی کارخانجات، حفظ سطح اشتغال فعلی و گذار از شرایط تحریم به پسا‌تحریم شده‌اند.

متن نامه تولیدکنندگان فولاد که خطاب به معاون اول رئیس‌جمهور است به شرح زیر است:

جناب آقای دکتر جهانگیری

معاون اول محترم ریاست جمهوری اسلامی ایران

موضوع: تشریح وضعیت دشوار صنعت فولاد و ارائه راهکارهای حمایت از این صنعت برای خروج از رکود

با سلام و احترام

ضمن سپاس از توجه ویژه دولت به ایجاد رونق اقتصادی و ارائه بسته کوتاه‌مدت ضد رکود، به استحضار می‌رساند شرایط کنونی صنعت فولاد کشور به حدی بحرانی است که شاید تمهیدات کلی اندیشیده شده برای خروج صنعت از رکود به تنهایی نتواند تاثیری محسوس بر بهبود وضعیت این صنعت محوری و استراتژیک داشته باشد و به نظر می‌رسد لازم است تدابیر ویژه‌ای برای رفع مسائل تولیدکنندگان این صنعت به عنوان یک صنعت پیشران در اقتصاد کشور به صورت فوری و عاجل اتخاذ شود.

مهم‌ترین شواهد وضعیت دشوار کنونی صنعت فولاد کشور عبارتست از:

۱- افزایش ۱۰ برابری میانگین دپوی کارخانجات فولادی از حدود ۲۰۰ هزار تن در سال ۹۱ به بیش از ۲ میلیون تن در سال ۹۴.

۲-کاهش درصد ظرفیت فعال کارخانجات تولیدکننده فولاد از حدود ۸۰ درصد در سال ۹۲ به کمتر از ۶۰ درصد در سال ۹۴ (با توجه به فعالیت کارخانجات بزرگ بخش عمومی مانند فولاد مبارکه اصفهان، ذوب آهن اصفهان، فولاد خوزستان و فولاد خراسان در سطح ظرفیت نصب شده، درصد ظرفیت فعال کارخانجات فولادی بخش خصوصی به ویژه در نورد مقاطع طویل به کمتر از ۴۰ درصد رسیده است)

۳- کاهش سهم کل تولید از مصرف فولاد در کشور از ۸۵ درصد سال ۹۲ به حدود ۷۳ درصد در سال ۹۴ و در مقابل افزایش سهم واردات از مصرف فولاد از ۱۶ درصد سال ۹۲ به بیش از ۲۵ درصد در سال ۹۴.

۴- روند افزایشی قیمت سنگ آهن و انرژی در کشور بدون هیچ‌گونه تناسبی با روند کاهشی قیمت فروش شمش و محصولات فولادی طی سال‌های ۹۰ تا ۹۴ (این نکته قابل توجه است که روند قیمت سنگ آهن و انرژی در دنیا کاملاً نزولی بوده است)

۵- کاهش شدید فاصله قیمت کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، شمش و محصولات فولادی در دو سال گذشته به طوری‌که فولادسازان و نوردکاران کشور اکنون در زیر نقطه سر به سر و حتی برخی کارخانجات در مرز تعطیلی هستند.

۶- افت بسیار محسوس ارزش سهام شرکت‌های فولادی در بورس اوراق بهادار و تنزل آن به حدود ۲۰ درصد ارزش در دو سال گذشته.

با این اوصاف کاملاً مشهود است که صنعت فولاد کشور نیازمند اتخاذ تدابیر ویژه حمایتی برای جلوگیری از تعطیلی کارخانجات، حفظ سطح اشتغال فعلی و گذار از برهه حساس شرایط تحریم به پس‌تحریم است. بر این اساس، امضاءکنندگان لیست پیوست که همگی عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با بیش از ۱۳۰ عضو از کارخانجات بزرگ و کوچک تولیدکننده فولاد کشور هستیم، ضمن درک محدودیت‌ها و اقتضائات دولت محترم مجموعه راهکارهای زیر را جهت بکارگیری در کنار تدابیر بسته ضد رکودی دولت با هدف حمایت از صنعت فولاد کشور برای خروج از رکود پیشنهاد می‌کنیم که البته تعدادی از آن‌ها قبلاً از طریق ارائه کاربرگ به کارگروه حمایت و رفع موانع تولید و همچنین جلسات و مکاتبات با وزارت صنعت، معدن و تجارت و کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی منعکس شده است:

راهکارهای پیشنهادی عبارتست از:

۱- خارج کردن تولیدکنندگان فولاد کشور از لیست بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های مربوطه در خصوص عدم ارائه خدمات به بدهکاران بانکی حداقل به مدت سه سال. لازم به توضیح است بخش عمده‌ای از واحدهای تولیدی که متاسفانه در شرایط حاکم بر بازار طی چند سال گذشته به مرز سقوط رسیده‌اند، پس از پیگیری‌ها و تحمل مرارت‌های طولانی تدابیر ویژه‌ای را در همکاری با بعضی از بانک‌ها می‌اندیشند ولی متاسفانه به یکباره با قفل شدن در مقررات نوظهور سیستم یکپارچه بانکی (بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های فوق الذکر) فرصت هرگونه ابتکار عملی را از دست داده و چاره‌ای جز سازش با شرایط و اعلام ورشکستگی نخواهند داشت.

۲- فریز کردن (تثبیت بدون بهره) تسهیلات سرمایه در گردش تولیدکنندگان فولاد حداقل به مدت سه سال.

۳- تجدید نظر در آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۰ قانون رفع موانع تولید با هدف سازگار کردن آن با هدف قانونگذار در راستای پرداخت تسهیلات ارزی اخذ شده تولیدکنندگان فولاد با نرخ روز گشایش اعتبار.

۴- بخشودگی جرائم دیرکرد پرداخت اقساط و تسهیلات و سود جرائم متعلقه که خود نیازمند اجرای بنــد اول است.

۵- پرداخت یارانه به سود تسهیلات سرمایه در گردش واحدهای تولیدکننده فولاد به میزان ۱۰ درصد از محل یارانه تولید مصوب بودجه ۹۴.

۶- اصلاح و منطقی‌سازی ضریب ضایعات مورد قبول ادارات امور مالیاتی برای تولیدکنندگان حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد با توجه به فرآیند تولید کارخانجات و تعیین مرجعی برای تعریف و مشخص نمودن ضریب مذکور.

۷- استمهال پرداخت مالیات بر ارزش افزوده تولیدکنندگان فولاد پس از خود اظهاری واحدهای تولیدکننده حداقل به مدت یک سال.

۸- کاهش ضریب تشخیص درآمد مشمول مالیات تولیدکنندگان فولاد از ۱۰ درصد به ۳ درصد با توجه به فرآیندهای تولید حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد.

۹- تعیین حدود مسوولیت سازمان امور مالیاتی و اداره ثبت شرکت‌ها در خصوص کدهای اقتصادی غیر‌معتبر خریداران محصولات فولادی و اطلاع‌رسانی مستمر و روزآمد لیست کدهای اقتصادی مورد تایید سازمان امور مالیاتی جهت اطلاع فعالان اقتصادی و رفع مسوولیت از طرف‌هایی که قبلاً با این کدهای اقتصادی تبادلات تجاری داشته‌اند (شایان ذکر است کدهای اقتصادی مذکور در زمان انجام معامله مورد تایید سازمان امور مالیاتی بوده است.)

۱۰- فراهم آوردن شرایط حضور موثر نماینده تشکل صنفی در هیات‌ها و مراجع حل اختلاف مالیاتی.

۱۱- اصلاح ماده ۷۷ قانون برنامه پنجم توسعه در برنامه ششم و تغییر مبنای محاسبه مبلغ لازم جهت تمدید کارت بازرگانی از یک در هزار فروش به یک در هزار سود ابرازی و همچنین تعیین سقف پرداخت برای آن به منظور در نظر گرفتن تفاوت میان صنایع مختلف. ضمناً لازم است نحوه بهره‌مندی تشکل‌های صنفی از این منابع نیز در قانون برنامه ششم توسعه لحاظ گردد.

۱۲- استمهال بدهی یک در هزار فروش و سه در هزار درآمد مشمول مالیات تولیدکنندگان فولاد جهت تمدید کارت بازرگانی با توجه به اثرات آن بر توقف کسب و کار واحدهای تولیدی.

۱۳- استمهال بدهی کارخانجات تولیدکننده فولاد بابت مصارف برق و گاز حداقل به مدت یک سال به تشخیص کارگروه مشترکی در این خصوص.

۱۴- اعطای مشوق‌های صادراتی به کارخانجات صادرکننده فولاد از طریق برخورداری از بخشودگی‌های مالیاتی به میزان ۱۰ درصد ارزش محصولات فولادی صادر شده

۱۵- اصلاح شاخص‌ها و معیارهای مربوط به فرآیند انتخاب صادرکننده نمونه با توجه به فعالیت صنایع مختلف و در نظر گرفتن سهم صادرات از تولید

۱۶- اعطای معافیت مالیاتی مصرح در قانون به کارخانجات صادرکننده فولاد از طریق اخذ ضمانت نامه‌های بانکی به جای فرآیند کنونی استرداد مالیات بر ارزش افزوده صادرکنندگان که نقدهای جدی در خصوص نحوه اجرای آن وجود دارد و موجب نگهداشت سرمایه در گردش واحدهای تولیدی می‌شود.

۱۷- اصلاح بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های شورای پول و اعتبار در خصوص عدم ارائه خدمات بانکی به اشخاص حقوقی که یک یا چند عضو از اعضاء هیات‌مدیره آن دارای چک برگشتی باشد، حال آنکه در بسیاری از موارد، خود شرکت سابقه سوء در سیستم بانکی ندارد و چنین مقرراتی موجب توقف فعالیت واحد تولیدی به دلیل توقف در سیستم صدور چک و مسائل مالی متعاقب آن می‌شود.

۱۸- تدوین آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۵ قانون رفع موانع تولید با استفاده از نظرات بخش خصوصی و پرداخت خسارات ناشی از اعمال محدودیت یا قطع آب و برق و گاز به تولیدکنندگان فولاد.

۱۹- حذف ضرورت ارائه مفاصا حساب مالیاتی و بیمه تأمین اجتماعی برای تمدید کارت بازرگانی تولیدکنندگان فولاد.

۲۰- بازنگری در ارزش پایه صادراتی کالاهای مختلف زنجیره فولاد به منظور جلوگیری از سوء استفاده‌های احتمالی و همچنین متناسب سازی آن با واقعیت‌های بازار.

۲۱- اولویت دادن به پهلودهی کشتی‌های حامل بارهای صادراتی در بنادر جنوبی کشور در راستای تسهیل و افزایش صادرات فولاد کشور و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های سنگین دموراژ به صادرکنندگان فولاد

۲۲- اعطای مجوز هزینه کردن بخشی از مالیات عملکرد شرکتهای تولیدکننده فولاد در طرح‌های توسعه زیر سقفی با هدف کاهش هزینه سرمایه‌گذاری و افزایش صرفه جویی نسبت به مقیاس در توسعه صنعت فولاد.

۲۳- کاهش هزینه ثبت سفارش مواد اولیه و قطعات یدکی تولیدکنندگان فولاد و افزایش مدت اعتبار آن و همچنین کاهش هزینه تمدید اعتبار ثبت سفارش مذکور.

۲۴- ایجاد امکان ترخیص تجهیزات از گمرک با سپردن تضمین (چک و سفته) برای تولیدکنندگان فولاد کشور در جهت تسهیل واردات مواد اولیه و تجهیزات و قطعات مورد نیاز صنعت فولاد کشور.

۲۵- بازنگری در شاخص‌ها و معیارهای مربوط به تعیین میزان آلایندگی صنعت فولاد و همچنین مبنای محاسبه یک درصـد فروش مرتبط با این موضوع و اصلاح آن مطابق عرف کشورهـای پیشرفته بر مبنای نوع فرآیند تولید و هزینه‌های پاکسازی انجام شده.