در هفته های اخیر وضعیت شاخص های اقتصادی در اقتصادهای بزرگ جهان نگران کننده بوده و به همین دلیل شاهد کاهش ریسک پذیری سرمایه گذاران و افول شاخص های مالی بوده ایم. در باره وضعیت کلی اقتصاد جهان و افق آن  دیدگاه های مختلفی مطرح شده و ما در ادامه به دیدگاه دو بانک بزرگ در باره آنچه ممکن است در صحنه اقتصاد جهان رخ دهد و ضروری است از هم اکنون چاره ای برای آن اندیشیده شود اشاره می کنیم.

تحلیلگران بانک جی پی مورگان معتقدند بانک های مرکزی به تنهایی قادر نیستند مشکلات اقتصاد جهان را حل کنند و ضروری است اصلاحات ساختاری در اقتصادهای بزرگ انجام شود. از دید آنها، مشکل کنونی اقتصاد جهان فقدان نقدینگی نیست. در واقع بانک های مرکزی از پیش میزان بسیار بالا نقدینگی به اقتصاد جهان تزریق کرده اند.

در بین سیاست های اصلاحی که دولت های می توانند اجرا کنند می توان به افزایش انعطاف سیستم اقتصادی و افزایش قابلیت نقل و انتقال و کارایی بازار کار اشاره کرد. اجرای این گونه اصلاحات ساده نیست زیرا کشورهای مختلف با چالش های گوناگون مواجه هستند. برای مثال، برخی اقتصادها به رشد رسیده اند و برخی در آستانه رکود قرار دارند. همچنین برخی دچار کاهش نرخ رشد هستند.

تحلیلگران سیتی گروپ معتقدند ریسک بازگشت رکود به اقتصاد جهان در حال افزایش است زیرا ضعف شاخص های اقتصادی ادامه یافته است. در گزارشی که از سوی این بانک منتشر شده آمده است، “پس از دو تا سه سال آرامش نسبی، اکنون وضعیت اقتصاد جهان در شرایط نامطمئن قرار دارد. رشد اقتصاد جهان در سه ماهه چهارم سال گذشته میلادی 2 درصد بود که پایین محسوب می شود.”

از سوی دیگر تازه ترین روندهای منفی در اقتصاد جهان شامل بدتر شدن افق اقتصادهای توسعه یافته، افزایش قابل ملاحظه ابهام ها درباره آینده این اقتصادها بویژه اقتصاد آمریکا و کمبود نقدینگی در اقتصادهای بزرگ است.”

همچنین شاخص های بنیادی ضعیف هستند. از جمله در باره افق اقتصاد چین نگرانی هایی وجود دارد، مشخص نیست این کشور چه سیاستی را در باره ارزش یوان دنبال خواهد کرد، در سطح جهان میزان بدهی ها رشد کرده و ریسک های منطقه ای افزایش یافته است برای مثال احتمال دارد انگلستان از اتحادیه اروپا خارج شود.”

البته باید به این نکته اشاره کرد که سیتی گروپ رکود اقتصادی را نرخ رشد 2 درصد می داند در حالیکه تعریف مرسوم رکود اقتصادی، کاهش تولید ناخالص داخلی در دو فصل پی در پی است. این بانک همچنین پیش بینی کرده که امسال اقتصاد جهان 2.5 درصد رشد خواهد کرد.

در مقابل، صندوق بین المللی پول پیش بینی کرده امسال اقتصاد جهان 3.4 درصد رشد خواهد کرد. این نهاد رشد سال گذشته اقتصاد جهان را 3.1 درصد تخمین زده است. با این حال صندوق بین المللی پول نیز هشدار داده که ممکن است رقم پیش بینی اقتصاد جهان در سال جاری را کاهش دهد.

بانک سیتی گروپ بویژه نگران وضعیت اقتصاد آمریکاست. در گزارش جدید این بانک آمده است، “با توجه به کاهش نرخ رشد اقتصاد چین، اگر اقتصاد آمریکا دچار مشکلات بزرگ یا رکود شود بسیار بعید است اقتصاد دیگری بتواند موتور محرک اقتصاد جهان شود. و باید به این نکته اشاره کرد که برای تیره شدن افق اقتصاد جهان لازم نیست نرخ رشد اقتصاد آمریکا خیلی کاهش یابد. ضعف اقتصاد آمریکا از سه طریق اقتصاد جهان را دچار مشکل می کند: اختلال در شرایط مالی جهان، ضعف تقاضا در آمریکا و کاهش اعتماد مصرف کنندگان و شرکت ها.”

در زیر نمودار تغییرات شاخص استاندارد اند پورز در شش ماه اخیر نشان داده شده است:

download