در روزهای اخیر بویژه از سه هفته پیش یعنی زمانیکه بانک مرکزی چین ارزش یوان در برابر دلار را کاهش داد، بحث ها درباره اقدام بعدی بانک مرکزی آمریکا شدت بیشتری پیدا کرده است. تا چند هفته پیش موضوع این بحث ها زمان افزایش نرخ های بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا بود اما مدتی است موضوع جدیدی مطرح شده و آن این است که آیا ممکن است این نهاد به جای بالا بردن نرخ های بهره، سیاست های انبساطی جدید اتخاذ کند؟

مسلما بسیار دور از ذهن است که بانک مرکزی آمریکا بخواهد بار دیگر تزریق نقدینگی به اقتصاد را از سر بگیرد اما برخی تحلیلگران می گویند کند شدن رشد اقتصاد جهان و وابستگی رونق اقتصاد آمریکا به اعتبارات ارزان سبب می شود بانک مرکزی چاره ای جز چاپ پول نداشته باشد.

از دید این گروه، نرخ های بهره هرگز بالا برده نخواهد شد و بانک مرکزی مجبور است به سیاست های انبساطی جدید یعنی خرید اوراق قرصه دولت روی آورد. بانک مرکزی آمریکا اواخر سال 2008 تا پایان سال گذشته میلادی، 3700 میلیارد دلار نقدینگی به اقتصاد این کشور تزریق کرد. سه دوره تزریق نقدینگی، بازار مالی آمریکا را به رونق رساند. در حال حاضر شاخص استاندارد اند پورز نسبت به پایین ترین میزان خود در ماه مارس سال 2009 ، 190 درصد بالاتر است اما تاثیر این سیاست ها بر اقتصاد واقعی چندان محسوس نبوده است.

بانک مرکزی آمریکا غیر از تزریق 3700 میلیارد دلار به اقتصاد این کشور، نرخ های بهره را نزدیک به صفر نگه داشته است. با توجه به اینکه امکان کاستن از نرخ های بهره وجود ندارد، شاخص های مالی در حال کاهش هستند و نگرانی های جدی درباره بازگشت رکود به اقتصاد جهان وجود دارد، تزریق نقدینگی به اقتصاد تنها گزینه موجود است.

به باور این تحلیلگران، بانک مرکزی هرگز نمی تواند نرخ های بهره را بالا ببرد زیرا وضعیت اقتصادی خیلی بهتر نشده است و می توان گفت اقدامات پیشین بانک مرکزی صرفا در بحران مالی وقفه ایجاد کرده و آن را از میان نبرده است.

فعلا سرمایه گذاران تصور می کنند زمان اولین افزایش نرخ های بهره از 29 ژوئن سال 2006 تاکنون، ابتدای سال آینده میلادی است. نظرسنجی ها نشان می دهد تنها 24 درصد سرمایه گذاران معتقدد نرخ های بهره در ماه سپتامبر بالا برده می شود. همچنین 48 درصد آنها معتقدند در پایان امسال این اقدام انجام خواهد شد.

در حال حاضر هیچکس فکر نمی کند بانک مرکزی آمریکا برنامه حمایتی جدید اجرا کند اما اگر این احتمال مطرح شود تحولاتی بزرگ در بازارهای رخ خواهد داد. البته عده ای از تحلیلگران معتقدند سیاست های انبساطی به شکل تزریق نقدینگی نمی تواند تغییری در شرایط واقعی اقتصاد ایجاد کند. در ژاپن، به رغم اجرای برنامه های مشابه، تولید ناحالص داخلی در سه ماهه دوم امسال کاهش یافت. در منطقه یورو نیز بانک مرکزی اروپا مشغول تزریق نقدینگی به اقتصاد است اما نرخ رشد این منطقه بالا نرفته است.

بدین ترتیب پیش بینی می شود اگر شرایط اقتصادی در جهان بدتر شود، بانک مرکزی آمریکا نه تنها نرخ های بهره را بالا نخواهد برد بلکه اقدامات حمایتی جدید اجرا خواهد کرد. در زیر نمودار تغییرات شاخص استاندارد اند پورز در شش ماه اخیر نشان داده شده است:

download